Loosetou
De economische doemberichten volgen elkaar in sneltempo op, waardoor de politieke rentree niet alleen op communautair vlak een moeilijke oefening wordt. Of het nu over ontsporende loonkosten of wanhopige asielzoekers gaat, makkelijk zal goed bestuur ook dit najaar niet zijn.
1 De rekeningen doen kloppen
De begroting 2008 werd pas in maart opgemaakt, onder Verhofstadt III en met toenmalig begrotingsminister Yves Leterme aan het ziekbed gekluisterd. De begroting van volgend jaar is dus de eerste die Leterme in min of meer normale omstandigheden moet afleveren. Excuses waarmee nog kwistig rondgestrooid werd in maart kunnen niet meer: de begroting moet nu echt opnieuw op het spoor gezet worden met het oog op de vergrijzing. Het al minder ambitieuze groeipad voor begrotingsoverschotten moet gehaald worden, en dat betekent een surplus van 0,3 procent van het bnp in 2009, goed voor ongeveer 1 miljard euro. Dat extra geld zal moeten worden gezocht in een context die daar niet gunstig voor is.
De galopperende inflatie zorgt voor dalende koopkracht en snelle indexsprongen die de staat geld kosten. De economische groei vertraagt en zowat alle economische barometers staan op onweer. Internationaal lijkt het einde van de kredietcrisis allerminst in zicht en wordt hier en daar al van dreigende recessie gewaagd. Het vertrouwen van ondernemers en consumenten wordt er zo niet beter op.
Het lijkt uitgesloten dat de begrotingsopmaak de pijnlijke maatregelen uit de weg zal kunnen gaan. Het is dan ook maar de vraag of deze los-vaste coalitie in staat zal blijken de keuzes te maken. Zeker is dat PS en liberalen stilaan ook op hun corebusiness zullen willen scoren en de discussie hogere uitkeringen/lagere lasten dus opnieuw kan beginnen. Mocht de begroting dit jaar niet met het beoogde evenwicht afgesloten worden, wat allerminst uit te sluiten
valt, dan wordt de oefening voor volgend jaar alleen maar zwaarder.
Deadline: Op 14 oktober moet Leterme in zijn State of the Union de begroting voorstellen.
2 De sociale vrede bewaren
In het najaar starten de sociale partners hun onderhandelingen over een nieuw interprofessioneel akkoord (ipa). Met de voorthollende inflatie, stijgende energieprijzen, piekende loonkosten én een index die in het buitenland onder vuur ligt, beloven het aartsmoeilijke besprekingen te worden. De afgelopen weken en dagen kropen de vakbonden en werkgevers al op hun stellingen: de werkgeversorganisaties vragen aan de federale regering fiscale en sociale kortingen, zodat een loonkostverlaging het nettoloon intact laat. Het regeerakkoord vermeldt een paar lastenverlagingen, maar de grote vraag blijft of Leterme I genoeg geld heeft om die allemaal waar te maken.
De syndicaten staan er vooral op dat er niet (verder) geraakt wordt aan de koopkracht van de Belgen. Onvermijdelijk zal de regering betrokken raken in het gehakketak van de sociale partners, wat de onderlinge verhoudingen tussen de politieke partijen niet kan vergemakkelijken.
Deadline: eind december.
3. Water en vuur verzoenen over asiel en migratie
De laatste ministerraad eindigde met een kletterende ruzie over de langverwachte omzendbrief met regularisatiecriteria voor de sans-papiers in ons land. Minister van Asiel en Migratie Annemie Turtelboom (Open Vld), minister van Werk Joëlle Milquet (cdH), minister van Sociale Zaken Laurette Onkelinx (PS) en minister van Maatschappelijke Integratie Marie Arena (PS) staan lijnrecht tegenover elkaar in dit dossier: de Franstalige ministers dringen al maanden aan op een omzendbrief met duidelijke criteria, de liberale Turtelboom wil de discussie opentrekken en zo haar stokpaardje ‘de economische migratie’ erbij betrekken.
Een snelle oplossing lijkt niet in de maak, zeker omdat de onderhandelingen de laatste maand helemaal stilvielen. De omzendbrief zal zeker nog een paar flinke robbertjes vechten veroorzaken tussen de betrokken ministers. Daar zal geen enkele kraan- of kerkbezetting iets aan veranderen.
Deadline: zo snel mogelijk.
4. Energie, Electrabel en Europa
Ook discussies over energie zullen het najaar beheersen. De regering moet nog altijd 250 miljoen euro lospeuteren van Electrabel om de begroting in evenwicht te krijgen en het is nog altijd allerminst duidelijk wat de energiegigant daarvoor in ruil zal krijgen. De PS kondigde ook al meermaals aan dat, als de brandstofprijzen zo hoog blijven, er deze winter zeker iets moet gebeuren voor de laagste inkomens.
Ook de Europese Unie, onder ambitieus Frans voorzitterschap, draait dit najaar grotendeels rond energie en klimaat. De klimaatdoelstellingen moeten in concrete afspraken en afdwingbare normen gegoten worden, met richtlijnen over de emissiehandel, de lastenverdeling tussen de lidstaten en afspraken over hernieuwbare energie. De missie van België, en zeker van Vlaanderen: de schade beperken en vermijden dat ons land een te grote inspanning moet leveren. De top van regeringsleiders in december wordt op dat vlak cruciaal.
Deadline: Voor Electrabel en de EU heeft de regering nog tot december, de discussie over stookoliecheques of varianten daarop zal al bij de begrotingsopmaak losbarsten.
5. Quid Bellens?
Minister van Overheidsbedrijven Inge Vervotte (CD&V) moet vandaag het verslag krijgen van de onderhandelingen tussen de raad van bestuur en Belgacomtopman Didier Bellens over de verlenging van zijn contract. Dat is het gevolg van de regeringsbelissing vlak voor de vakantie om Bellens nog een kans te geven. Toen die dat meteen interpreteerde als een gegarandeerde verlenging van zijn contract ging Vervotte echter op de rem staan. De definitieve beslissing moet nog genomen worden en hangt onder meer af van de vraag of Bellens bereid is een stuk van zijn loon in te leveren. Lang kan de regering niet meer wachten, anders moet ze bij niet-verlenging een behoorlijk bedrag neertellen.
Deadline: Uiterlijk op 31 augustus moet duidelijk worden of Bellens mag blijven of niet.
Bron: De Morgen
